Kada se govori o odbrani Bosne i Hercegovine i kada se spominju oni, koji su u najtežim godinama stali ispred svog naroda i njegovog nestanka, onda ime Petog korpusa treba izgovoriti iz stojećeg položaja i mirno, kao izraz dubokog poštovanja.
Nakon zločina u Sanskoj i Ljutočkoj dolini, odlukom Predsjedništva RBiH, na današnji dan, 21. oktobra 1992. godine, formiran je Peti korpus Armije Republike Bosne i Hercegovine. Ponijet će naziv Sila nebeska, postat će ponos Krajine i bedem bosanske države koji je ostao čvrsto stajati i na svojim temeljima čuvao i očuvao tlo Bosne i Hercegovine.
Prvi komandant Petog korpusa bio je Hajrudin Osmanagić, kojeg će na tom mjestu naslijediti Ramiz Dreković, a koji ostaje na toj funkciji do jeseni 1993. godine. Tada, na čelo Petog korpusa dolazi njegov najprepoznatljivi komandant, Atif Dudaković.
Smješten na sjeverozapadu naše karte, u samom uglu, Peti korpus koji je bio jedan od manjih korpusa, tokom četiri godine, odnosno 1201 dana ponosno je branio svaki busen ove zemlje, i to protiv pet drugih korpusa, od čega dva krajiška korpusa VRS, te tri korpusa Srpske vojske Krajine, ali i dodatno, protiv jedinica domaćeg izdajnika i presuđenog ratnog zločinca, Fikreta Abdića.
Hermetički zatvoren i izolovan od ostatka Bosne i Hercegovine, a prkoseći svim aksiomima fizike i temeljnim principima vojne nauke, Peti korpus je branio 180 kilometara aktivnog fronta, na kojem se svaki pedalj zemlje morao čuvati kao posljednja linija odbrane, ne samo Krajine, već i ideje države Bosne i Hercegovine kao cjelovite, suverene i nezavisne, čija se budućnost, u okolnostima gotovo potpune izolacije, nije određivala samo u političkim centrima i diplomatskim kancelarijama nego i u krajiškim rovovima, na uzvišenjima, uz obale Une i u svakom naselju čiji su stanovnici, uprkos razaranjima i neizvjesnosti, bez straha odbili prihvatiti da je njihova sudbina unaprijed zapečaćena.
Danas, ime i značaj Petog korpusa često se pokušava umanjiti, naročito od strane hrvatske propagande koja kroz različite interpretacije ratnih dešavanja, selektivno predstavljanje historijskih činjenica i pokušaje nametanja jednostranih narativa nastoji potisnuti u drugi plan ono što je Peti korpus predstavljao u odbrani teritorijalnog integriteta i suvereniteta Republike Bosne i Hercegovine, ali i u odbrani Zagreba i oklonih mjesta u Republici Hrvatskoj.
Jer, gledajući s ove vremenske distance i uzimajući u obzir s koliko srpskih korpusa je ratovao Peti korpus ARBiH, možemo zaključiti da je Peti korpus omogućio Hrvatskoj vojsci stasavanje za operacije Bljesak i Oluja.
Zato, kad čujemo priče hrvatskih generala, ali i hrvatske javnosti koji prekrajaju tok historije onako kako im odgovara i bombarduju nas neosnovanim tvrdnjama, a prije svega onom da je operacija Oluja ta koja je odbranila Krajinu, onda možemo sa sigurnošću i ponosom reći samo jednu stvar: Narod Cazinske krajine svoju zahvalnost ne duguje nikom drugom do Petom korpusu Armije Republike Bosne i Hercegovine.
Od korpusa koji je u rat krenuo sa jednim minobacačem i jako malim brojem pušaka, došli su do organizovane sile koja je, osim pružanja otpora, počela i osvajati teritorij. U operaciji „Sana 95“, Peti koprus oslobađa najveću slobodnu teritoriju u cijelom odbrambeno-oslobodilačkom ratu.
Za manje od mjesec dana jedince Petog korpusa oslobađaju Bosanski Petrovac, Bosansku Krupu, Ključ, Sanski Most i prodiru duboko u općine Bosanski Novi, te Prijedor, da bi došli do samog ulaza u Banja Luku, gdje ovaj oslobodilački zanos zaustavlja potpisivanje Dejtonskog mirovnog sporazuma.
S obzirom da je jedinica za otpor već određena i da predstavlja jedan Om, onda možemo reći da sinonim za otpor predstavlja Peti korpus ARBiH. U odbrani Republike Bosne i Hercegovine, njenog suvereniteta i nezavisnosti, ali i naše budućnosti, svi borci, zajedno s narodom su dali nešto, ali je najviše dala Krajina i Peti korpus Armije Republike Bosne i Hercegovine.
U sazviježđu korpusa ARBiH, Peti korpus je sjevernjača, ne samo zbog svog geografskog položaja, već i zbog važnosti i onog što predstavlja, a to je najsjajniju zvijezdu. O pobjedama tog korpusa se premalo priča, još manje piše, a generacije koje dolaze moraju znati kakvu snagu je predstavljao Peti korpus i s kojom lakoćom i besprijekornom čistoćom je vojnički ponižavao svoje protivnike.
Zbog svega ovog, danas s ponosom i neizmjernim poštovanjem, obilježavamo dan formiranja, herojskog i časnog, Petog korpusa Armije Republike Bosne i Hercegovine.