Hapšenje ruskog obavještajca Aleksandra Bezrukovnog i njegovo izručenje Poljskoj pokazuje da se Bosna i Hercegovina aktivno suprotstavlja hibridnom ratu Moskve, uprkos pritiscima Kremlja u regionu, piše Deutsche Welle (DW).
Ministar odbrane BiH Zukan Helez ranije je naišao na oštre kritike nakon što je u novembru 2023. tvrdio da ruske specijalne snage i obavještajci imaju kampove za obuku u Republici Srpskoj. Godinu dana kasnije, u općini Bosanska Krupa uhapšen je ruski agent Bezrukovni, osumnjičen za terorizam, sabotažu i obuku proruskih snaga. Prema tvrdnjama zapadnih obavještajnih službi, u blizini Banje Luke obučavao je grupu Moldavaca s ciljem izvođenja nasilnih akcija protiv proevropske vlade u Moldaviji i sprečavanja njenog puta ka EU.
Ova grupa je navodno povezana sa proruskom strankom Sor, čiji je lider Ilan Šor, oligarh i bivši poslanik, poznat po podršci ruskim interesima. Stranka je u Moldaviji zabranjena u junu 2023. Bezrukovni je 14. februara izručen Poljskoj, gdje je optužen za koordinaciju sabotaža protiv Poljske, SAD-a, Njemačke i drugih NATO saveznika. O njegovom hapšenju oglasio se poljski premijer Donald Tusk, koji je na mreži X poručio:
“Rus koji se skrivao u BiH, osumnjičen za sabotaže protiv Poljske i zapadnih saveznika, izručen je Poljskoj i uhapšen sudskom odlukom. Odličan posao ABW-a i tužilaštva. Ruske neprijateljske aktivnosti su potvrđene.”
Ministar odbrane BiH Zukan Helez istakao je da hapšenje potvrđuje njegove tvrdnje iz 2023. godine.
“U to vrijeme bio sam žestoko napadan, posebno iz Republike Srpske, gdje su tvrdili da ti kampovi ne postoje. Sada, kada je uhapšen i izručen opasan terorista koji je radio za Rusiju, svi šute.”
Prema Helezovim riječima, BiH nije slaba tačka u borbi protiv ruskog uticaja na Balkanu i u Evropi, ali izražava nezadovoljstvo što su moldavske službe prve otkrile obuku proruskih snaga na teritoriji BiH. On tvrdi da je Bezrukovni imao podršku određenih pojedinaca i grupa u Republici Srpskoj. Stručnjak za sigurnost Nedžad Ahatović izjavio je da je Bezrukovni bio dio mreže ruske Federalne službe bezbjednosti (FSB), odgovorne za organizaciju obuka sabotaža i terorističkih akcija.
“Saboteri obučeni u Bosni, Moldaviji i drugim mjestima izvršavali su zadatke, uključujući prelete dronova iznad američke vojne baze Ramštajn u Njemačkoj i napade na objekte odbrambene industrije.”
Hapšenje je, prema njegovim riječima, presjeklo logistički pravac za finansiranje ruskih subverzivnih aktivnosti, ali ostaje pitanje koliko još sličnih centara postoji širom Evrope.
Portparol MUP-a Unsko-sanskog kantona, Abdulah Keranović, izjavio je da je hapšenje izvedeno u saradnji s Obavještajno-sigurnosnom agencijom BiH (OSA) na osnovu Interpolove potjernice.
“Saznali smo da se na našem području nalazi strani državljanin inicijala A.B., koji je ilegalno boravio u BiH i posjedovao falsifikovana dokumenta.”
Profesor Duško Vejnović sa Fakulteta bezbjednosnih studija u Banjoj Luci kazao je da agenti koriste legalne i falsifikovane dokumente kako bi se neprimjetno kretali kroz države.
“Ruski zvaničnici će negirati optužbe protiv Bezrukovnog, ali sada treba pronaći dokaze koji će potvrditi njegovu povezanost s mrežom djelovanja protiv zapadnih interesa.”
Američka ambasada u Sarajevu u oktobru 2024. godine upozorila je na proruske paravojne grupe koje djeluju u Republici Srpskoj. Prema izvještajima Radio Slobodna Evropa, u BiH i Srbiji postoje kampovi u kojima operativci povezani s Wagnerom i drugim plaćeničkim grupama obučavaju pojedince za subverzivne aktivnosti.