Grupa od 26 naučnika i medicinskih eksperata iz 16 evropskih zemalja uputila je otvoreno pismo evropskim institucijama, uključujući Evropsku komisiju (EK) i Evropski parlament EP), izražavajući ozbiljnu zabrinutost zbog pravca u kojem se razvija politika regulacije duhana i nikotinskih proizvoda u EU.
Povod za reagovanje je najnoviji izvještaj Evropske komisije, za koji potpisnici pomenutog pisma tvrde da zanemaruje obimne naučne dokaze koji pokazuju da su bezdimni nikotinski proizvodi manje štetni od pušenja klasičnih cigareta. Kako navode, ključni problem leži u pristupu koji u potpunosti izjednačava bezdimne nikotinske proizvode s cigaretama, iako za to ne postoje naučni temelji.
Pristup Evropske komisije zasnovan je na naučno pogrešnoj premisi, a to je da se suštinski različiti nikotinski proizvodi tretiraju kao da nose isti javnozdravstveni rizik kao cigarete. To nije podržano dokazima – upozoravaju autori pisma, koje prenosi stranica Filternativa.
PRECIZIRANJE
Eksperti preciziraju da nijedan ozbiljan naučnik ne tvrdi da su elektronske cigarete, uređaji za zagrijavanje duhana ili nikotinske kesice bezopasni:
– Ovi proizvodi nisu bez rizika i ne bi trebalo da ih koriste maloljetnici. Ali je isto tako pogrešno implicirati da su podjednako opasni, kao pušenje, i tako ih zakonski regulisati.
Glavni argument u pismu odnosi se na razliku između nikotina i sagorijevanja duhana. Kako ističu autori, cigarete su “jedinstveno smrtonosne” upravo zbog procesa sagorijevanja duhana, pri kojem nastaju toksične supstance, koje su uzrok većine bolesti povezanih s pušenjem:
– Nije to nikotin sam po sebi, već su proizvodi sagorijevanja ti koji su glavni uzrok kancera, kardiovaskularnih i plućnih bolesti, kao i prerane smrti. Izjednačavanje nikotina s dimom nije mala tehnička greška, već pristup koji obmanjuje javnost i vodi ka lošim javnim politikama.
Autori pisma naglašavaju da je upravo zbog toga ključno pitanje javnog zdravlja pogrešno postavljeno.
Osnovno pitanje nije da li su ovi proizvodi bez rizika, već da li su manje ili više štetni od nastavka pušenja klasičnih cigareta, navodi se, uz podsjećanje da je upravo takav komparativni pristup već zatražio Evropski parlament u svojoj rezoluciji o borbi protiv raka iz 2022.
Eksperti upozoravaju da bi procjenjivanje bezdimnih proizvoda isključivo u odnosu na potpuni prestanak pušenja predstavljalo odstupanje od tog okvira.
– Ako komisija sada ove proizvode procenjuje prvenstveno u odnosu na apstinenciju, a ne u odnosu na nastavak pušenja, ona zanemaruje upravo komparativni okvir koji je EP tražio – ističe se u pismu.
Poseban akcenat stavljen je na realno ponašanje korisnika:
– Za mnoge odrasle korisnike realna alternativa nije potpuna apstinencija, već nastavak pušenja. Ukoliko Brisel procjenjuje bezdimne proizvode samo u odnosu na pristup ne koristiti ništa, to je pogrešno.
Autori također izražavaju zabrinutost zbog sve češćih javnih tvrdnji da su novi nikotinski proizvodi podjednako štetni kao cigarete:
– To nije ono što pokazuju dokazi. Nezavisna istraživanja u Velikoj Britaniji, Sjedinjenim državama, Francuskoj i Njemačkoj jasno razlikuju vejping od pušenja, uz naglasak da vejping nije bez rizika.
ZAŠTITA MLADIH
U pismu se ne zanemaruje ni pitanje zaštite mladih, ali se upozorava da ono ne smije biti zamjena za naučnu preciznost:
– Upotrebu nikotinskih proizvoda među maloljetnicima treba spriječiti. Ali zabrane same o sebi nisu nužno rješenje. Iskustva zemalja poput SAD, Novog Zelanda ili Velike Britanije pokazuju da stopa pušenja među mladima nastavlja da opada čak i tamo gdje su bezdimni proizvodi dostupni uz strogu regulaciju.
Pismo je potkrijepljeno materijalom koji uključuje 130 studija.
(Vijesti.ba)