Apeninski planinski lanac, okosnica italijanskog poluotoka, predstavlja geološku zagonetku. Kora se na tom području istovremeno rasteže duž lanca i sabija na njegovim rubovima.
Dok se neki dijelovi uzdižu, drugi tonu. Naučnici sada vjeruju da su pronašli objašnjenje za te proturječne procese. Prema novoj studiji, Zemljina kora ispod Italije doslovno se “otkopčava”, a taj proces uzrokuje neobične geološke aktivnosti na površini, piše Science Alert.
Proturječni pokreti u planinskom lancu
Apenini su, kao i mnogi planinski lanci, nastali sudaranjem tektonskih ploča. Taj je proces milionima godina nabirao i zadebljavao Zemljinu koru i tako stvarao visoke vrhove. No, tektonski sistem ispod Italije s vremenom se promijenio.
Kamena ploča koja tone u plašt postupno se povlačila, a iza rastućeg planinskog lanca kora se počela razmicati, što je otvorilo Tirensko more. Zbog toga su se Apenini našli u neobičnoj situaciji: dok se vanjski rub planinskog lanca i dalje sabijao, kora u pozadini se rastezala.
Ta je kontradikcija dugo zbunjivala geologe. “Paradoks o tome kako se horizontalno sažimanje i rastezanje mogu istodobno događati u konvergentnim planinskim pojasevima ostaje temeljni i uglavnom neriješen problem u dinamici kontinenata”, navodi se u jednom izvješću iz 2006. godine.
Prije otprilike 2 do 10 miliona godina, ti su suprotstavljeni pokreti bili dio istog sistema. Međutim, prije otprilike 2 miliona godina nešto se promijenilo.
Glavna faza širenja koja je otvorila Tirensko more završila je, a sabijanje duž apeninske fronte drastično je usporilo. Ipak, neobična deformacija lanca se nastavila, što je upućivalo na postojanje nekog drugog mehanizma.
(Vijesti.ba)