Predsjednik SNSD-a Milorad Dodik ponovo je govorio o ekonomskim prioritetima Republike Srpske, ističući da su jačanje domaće proizvodnje, razvoj prerađivačke industrije i unapređenje privredne saradnje među najvažnijim ciljevima.
Njegove najnovije poruke dolaze u trenutku kada se ponovo otvara pitanje visine minimalnih plata u Republici Srpskoj, ali i realizacije ranijih najava o značajnom rastu primanja zaposlenih.
Dodik je, osvrćući se na regionalni samit trgovine održan u Banjoj Luci 28. i 29. oktobra, naglasio značaj jačanja domaćih proizvođača, otvaranja novih tržišta i stvaranja povoljnijih uslova za poslovanje.
Međutim, pitanje koje posebno zanima radnike jeste koliko će se najavljeni ekonomski razvoj odraziti na njihove plate.
Podsjetimo, Dodik je još 23. januara 2025. godine najavljivao povećanje minimalnih primanja u Republici Srpskoj. Tada je govorio o najnižoj plati od 900 KM za najjednostavnije poslove, 1.000 KM za radnike sa srednjom stručnom spremom i 1.300 KM za visokoobrazovane radnike.
Istovremeno je najavio da bi tokom 2026. godine minimalna plata za najjednostavnije poslove trebala porasti na 1.000 KM, za srednju stručnu spremu na 1.150 KM, a za visoku na 1.500 KM.
Posebnu pažnju izazvala je njegova tadašnja najava da bi prosječna plata u Republici Srpskoj do polovine 2026. godine trebala dostići čak 2.000 KM.
U međuvremenu su minimalne plate povećane. Prema odluci koja se primjenjuje od 1. januara 2026. godine, osnovna najniža neto plata iznosi 1.000 KM, dok se za poslove koji zahtijevaju određene stepene stručne spreme kreće od 1.050 do 1.450 KM.
To znači da je osnovni minimalac dostigao ranije najavljeni iznos, dok najniža plata za poslove koji zahtijevaju visoko obrazovanje iznosi 50 KM manje od Dodikove prvobitne najave.
Ipak, najava prosječne plate od 2.000 KM do polovine 2026. godine ostala je posebno zanimljiva u kontekstu njegovih novijih izjava.
Naime, Dodik je ponovo govorio o rastu primanja, ali je tada naveo da bi prosječna plata u Republici Srpskoj trebala dostići 1.000 eura, odnosno približno 1.956 KM, do polovine 2027. godine.
Time je rok iz ranijih najava praktično pomjeren za godinu dana, uz nešto niži najavljeni iznos izražen u konvertibilnim markama.
Dodik je početkom oktobra najavio i povećanje plata budžetskim korisnicima od osam do deset posto tokom prvog tromjesečja 2027. godine, kao i rast penzija od najmanje sedam posto.
U međuvremenu se otvara i novo pitanje minimalne plate za 2027. godinu.
Za ponedjeljak, 2. novembra, zakazana je sjednica Ekonomsko-socijalnog savjeta Republike Srpske na kojoj bi predstavnici sindikata, poslodavaca i vlasti trebali razgovarati o visini najnižih plata za narednu godinu.
Sindikati traže značajnije povećanje primanja, upozoravajući na rast cijena životnih namirnica, usluga i ukupnih troškova života.
S druge strane, poslodavci smatraju da se prilikom određivanja novih iznosa moraju uzeti u obzir inflacija, industrijska proizvodnja i mogućnosti domaće privrede.
Trenutno se najniže neto plate u Republici Srpskoj kreću od 1.000 do 1.450 KM, zavisno od složenosti poslova i potrebnog stepena obrazovanja.
Dodikove najnovije poruke o jačanju proizvodnje i ekonomije tako dolaze neposredno pred početak razgovora koji bi mogli odrediti koliko će radnici biti plaćeni tokom 2027. godine.
Ostaje otvoreno pitanje hoće li ekonomski planovi i ranije najavljena povećanja primanja biti ostvareni u predviđenim rokovima.
Za radnike će, osim najava o razvoju domaće industrije i novim tržištima, posebno važan biti konkretan rast plata i mogućnost da njihova primanja prate sve veće životne troškove.