Kontradiktorni stavovi Milorada Dodika, institucionalni apsurd u RS i podijeljena međunarodna zajednica samo su dio složene političke situacije pred prijevremene izbore za predsjednika RS, zakazane za 23. novembar. Politika u RS sve više se vodi bez jasne strategije, što može imati značajne posljedice i po BiH kao cjelinu, upozoravaju analitičari.
Od kategoričnog odbijanja vanrednih izbora za predsjednika RS, do izjava da “nema ništa protiv” da SNSD ponudi kandidata. Nekada su kontradiktorne poruke Milorada Dodika stizale jednom godišnje. Danas se mijenjaju iz sedmice u sedmicu, kaže novinar Dejan Šajinović. Svjedoci smo politike koja se ne vodi u okvirima jasne strategije, već kao kontinuirana improvizacija.
“Mislim da je Dodikova najveća greška što je previše računao na Moskvu koja u ovom trenutku ne može puno da mu pomogne i stavi ga u poziciju aktivnog pregovarača. On je doveo sebe u situaciju da ga događaji prestižu. On više ne kontroliše procese i otuda konfuzija u izjavama”, smatra Šajinović.
Nedosljednost domaćih, ali i međunarodnih političkih aktera, Bosnu i Hercegovinu dovela je u stanje institucionalnog apsurda. Republika Srpska trenutno formalno nema predsjednika, ali ima čovjeka koji i dalje obavlja tu funkciju. Bosna i Hercegovina ima pravosnažnu sudsku presudu, ali nema mehanizam da je provede. Kraj se ne nazire, kaže politikolog Vlade Simović.
“Nemate jasno definisane međunardone odnose i međunarodno pravo, i svi žele to da iskoriste za sebe. Zato u BiH imamo konstantno politiku zatezanja konopca u nadi da onaj drugi će biti pametniji i popustiti”, kaže Simović.
Ni stavovi međunarodne zajednice nisu jedinstveni. Dok dio partnera u potpunosti podržava legitimitet visokog predstavnika, zbog čijeg nepoštovanja je Miloradu Dodiku pravosnažno izrečena sudska presuda i oduzet mandat, drugi s njim nastavljaju komunikaciju na zvaničnom nivou. U Rusiji i Mađarskoj dočekan je i predstavljen kao predsjednik RS.
“Kod nas godinama jedan čovjek se ponaša kao da je on sinonim za svaku instituciju, a institucije postoje samo formalno. Rasplet situacije je potpuno očekivan. I nema naznaka da bi se u dogledno vrijeme moglo nešto promijeniti”, ističe Ivana Korajlić iz Transparency Internationala BiH.
Prijevremeni izbori za predsjednika RS zakazani su za 23. novembar, ali o kandidatima se i dalje samo nagađa. U oktobru je najavljen i referendum čiji rezultati, iako pravno neobavezujući, mogu dodatno zakomplikovati političku scenu. Sve to, kako ističu sagovornici, otvara pitanja o institucionalnoj stabilnosti RS i njenoj ulozi u budućnosti Bosne i Hercegovine, piše BHRT.