Bartolinijeve žlijezde imaju osnovnu funkciju održavanja vlažnosti i lučenja sekreta koji omogućava nesmetane seksualne odnose.
Smještene su u donjoj trećini velikih usana žene, u predvorju vagine, odnosno na mišićnoj ploči na dnu karlične šupljine. Izvodni kanali ovih žlijezda dugi su oko 2 do 2,5 centimetra i otvaraju se na ulazu u vaginu, na bazi malih usana, piše Stetoskop.info.
Ciste Bartolinijevih žlijezda nastaju kao posljedica dužih ili dugotrajnih upalnih procesa jednog dijela ili cijelog sistema reproduktivnih organa ili usljed mehaničke povrede odnosno traume tkiva.
Mjesto na kojem nastaje problem jeste izvodni kanal same žlijezde. Usljed povreda ili kao posljedica dugotrajnih infekcija dolazi do upale jednog ili, rijetko, oba izvodna kanala, dok upala uglavnom ne zahvata samu žlijezdu.
Zbog toga dolazi do začepljenja izvodnog kanala žlijezde i nakupljanja sekreta. Usljed nagomilavanja i zadržavanja sekreta, izvodni kanali se šire, a na tom mjestu dolazi i do naseljavanja bakterija u nagomilanom sekretu, što se manifestuje bolom i oticanjem kao prvim simptomima upale.
U ovoj fazi ginekolog može provesti antibiotsku terapiju. Međutim, ukoliko dođe do stvaranja gnojnih nakupina, odnosno apscesa, potrebno je napraviti inciziju i drenirati apsces upaljene žlijezde.
Incizija je relativno efikasan postupak koji se provodi u lokalnoj ili, u bolničkim uslovima, općoj anesteziji. Apsces ili cista zarezuju se vertikalnim rezom dužine od 1,5 do 3 centimetra, što bliže sluzokoži na ulazu u vaginu. Postavlja se dren kojim se omogućava isticanje sadržaja. Ovim postupkom bol se gotovo trenutno uklanja.
Promjenu na Bartolinijevoj žlijezdi treba razlikovati od promjena na drugim žlijezdama ili cističnih tvorevina, tumora, lipoma, fibroma i drugih vrsta promjena. U tome važnu ulogu ima pregled ginekologa kao stručnog lica koji daje preporuku za daljnji tretman.
Marsupijalizacija Bartolinijeve žlijezde
Marsupijalizacija je postupak koji se, kada za to postoji potreba, nadovezuje na inciziju i drenažu. U odnosu na samu inciziju, šupljina apscesa dodatno se ispire.
Postupak se provodi tako što se kateterom koji se umeće u otvor žlijezde, fiziološkim ili drugom vrstom rastvora čisti šupljina ciste i drenira nakupljeni sadržaj iz začepljenih izvodnih kanala. Potom se ivica rane zašiva za zid drenirane ciste, što znači da je prirodni otvor žlijezde sada trajno proširen.
Ukoliko se upalni procesi i infekcije kanala Bartolinijeve žlijezde učestalo ponavljaju, ljekar će vjerovatno predložiti eksciziju kao intervenciju trajnog uklanjanja Bartolinijeve žlijezde na onoj strani na kojoj se hronične upale ponavljaju.
Ekscizija Bartolinijeve žlijezde
Ekscizija je veći operativni zahvat koji se ne može obaviti ambulantno, već zahtijeva bolničke uslove. Postupak podrazumijeva uklanjanje same žlijezde.
Nakon ovog zahvata dominira osjećaj suhoće, s posljedicama koje on nosi, pa se ovaj postupak rijetko praktikuje, i to obično kod žena u postmenopauzi.
(Vijesti.ba)